Aan de slag met Prussian Blue

Één van mijn meest gebruikte kleuren en standaard aanwezig op het palet is prussian blue. Een kleur die ik veelal als mengkleur gebruik om diepe, donkere tinten te verkrijgen of vaak sterk verdund gebruik voor de opzet van een schilderij. Het ontstaan van prussian blue kent een interessante geschiedenis, is een veelgebruikt pigment onder schilders en kent vele sterke eigenschappen.

Beroemde schilders als Constable, Monet en Van Gogh gebruik- ten Prussian Blue en Picasso wist er ook wel raad mee tijdens zijn blauwe periode.

Plots beroemd

Prussian Blue werd rond 1704 per toeval ontdekt door de Berlijnse alchemist Heinrich Diesbach en werd ook wel Berlijns Blauw genoemd. Het verhaal is beroemd en handelt over zijn poging om een synthetisch Karmijnlak te fabriceren. Gedurende dit procedé trad er vervuiling op met een dierlijke olie en Diesbach had plots toevallig een ijzerferrocyanide ontwikkeld: Prussian Blue.
Prussian Blue wordt gezien als één van de allereerste synthetische organische pigmenten en staat daarmee aan de basis van een ontwikkeling, die grote impact zou gaan hebben op de geschiedenis van de schilderkunst.

Pas rond 1720 kwam Diesbach naar buiten met zijn vondst. Behalve het inferieure Smalt waren blauwe pigmenten tot dan toe erg duur en Prussian Blue werd mede door de zijn stabiele eigenschappen en lage prijs erg populair. Dertig jaar later werd de kleur volop gebruikt in heel Europa en veroverde het de wereld tot aan Japan toe. Zo is de wereldberoemde houtsnede van Hokusai “De grote golf van Kanawaga” ook gemaakt met Prussian Blue.

Buiten de schilderkunst werd het pigment populair als huisverf en het zou later ook aan de basis staan bij de uitvinding van de fotokopie. De term blauwdruk heeft ook betrekking op dit pigment.

Stabiliteit

Kleurverloop Prussian Blue
van Winsor & Newton Winton Olieverf

Prussian Blue is een semi-transparante kleur en had van oorsprong een lage lichtechtheid. Prussian Blue kende zelfs de eigenaardige eigenschap om bij daglicht te vervagen en in het donker weer sterker van kleur te worden. De moderne Prussian Blue kent dit probleem niet en is zelfs ingedeeld in de hoogste categorie (lichtechtheid 1), wat een excellente lichtechtheid betekent. Het kan dus veilig gebruikt worden, zonder dat een schilder zich zorgen hoeft te maken over het verschieten van kleur door daglicht en zodoende over de levensduur van een schilderij.

Donker en Krachtig

Prussian Blue met Raw Umber

Prussian Blue is een donkerblauw dat als men het uit de tube drukt wel bijna zwart lijkt. Mengt men Prussian Blue met wat wit, of smeert men het uit op een lichte ondergrond, dan wordt direct de typische kleur blauw zichtbaar.  Ik maak vaak gebruik van deze donkerte en meng het graag met een Raw Umber en een beetje Cadmium Rood om een bijna zwarte kleur te verkrijgen. Zwart zelf bezit vaak weinig kleurdiepte en oogt naar mijn gevoel vaak “leeg”. Een mengsel met Prussian Blue heeft dit niet en is juist erg rijk van kleur en uitstraling.

Prussian Blue gebruikt voor donkere tonen.
Tube AOC Prussian Blue

Prussian Blue heeft een zeer sterke kleurkracht, wat inhoudt dat een klein beetje al een grote hoeveelheid andere verf van kleur veranderd. Men dient goed uit te kijken dat bij het mengen er niet een minste spoor van Prussian Blue aan de kwast of het paletmes zit, want dit tast direct een mooi mengsel aan.
Deze kleurkracht van Prussian Blue is erg handig om te gebruiken om donkere lijnen en vlakken in een schilderij mee op te halen. Ook als de aangebrachte olieverflaag sterk verzadigd is (bij pasteuze werkwijze) en zwakkere pigmenten weinig effect bewerkstelligen, zal Prussian Blue nog steeds direct overheersen en contrast teweeg brengen.

Vermeng met andere tinten geeft Prussian Blue tevens een zeer breed spectrum aan kleuren. Prussian Blue behoort tot de groep olieverven met de kortste droogtijden en het is dus belangrijk dat met de regel “lanzaam -op sneldrogend” in acht houdt. Transparant aangebracht bezit Prussian Blue een prachtige kleurdiepte en een intense bronsachtige gloed!

Tige

 

FacebooktwitterFacebooktwitter

Lees Ook