Zornpalet | Wit

 Het Zorn Palet 1: Wit

In deze schildertip een praktische uitleg over een beperkt palet dat door veel kunstenaars wordt gebruikt en beter bekend is als het Zorn palet, vernoemd naar de beroemde Zweedse kunstenaar Anders Zorn. Het is voor vele grootmeesters die zich hebben gericht op het menselijk portret een geliefkoosde manier gebleken om harmonie-controle toe te passen in hun werk.

Het palet heeft slechts 4 kleur-elementen:

1 Wit

2 Neutraal

3 Rood

4 Geel

 

 

Zelfportret Anders Zorn met het Zorn Palet, Olieverf op doek 1896

 

We gaan alle elementen bespreken, elk in hun eigen tip. We beginnen hier met het witte element, waarschijnlijk de meest gebruikte kleur in de schilderkunst. Toch kom je over wit nogal veel verschillende en contrasterende informatie tegen. Er zijn drie basis versies van witte olieverf:

1 Titanium White

2 Zinc White

3 Flake White of Loodwit.

Alle andere witten zijn meestal variaties op deze drie. Aangezien loodwit erg giftig is om mee te werken, raden we vooral Titanium en Zinc aan. Bij vergelijking zie je dat Zinc White iets koeler van kleur is en ook minder intensief een kleur overheerst tijdens het mengen. Het vreet de kleur minder op. Titanium White daarentegen is veel dekkender en heeft dus een grotere densiteit van fijner gemalen pigment en domineert veel sterker in een menging door de grotere kleurkracht. Het vreet de kleur meer op. Zinc White ontwikkelt ook een vrij harde filmlaag tijdens het drogen, waarvoor een harde ondergrond, zoals paneel, het beste werkt. Pure Zinc White op een flexibele ondergrond zoals doek of gessopapier heeft sneller de neiging tot craqueleren.

Een goede oplossing hiervoor is het combineren van de twee witten! Voor het schilderen van bijvoorbeeld een landschap werkt het uitstekend met een mengsel waarin een groter percentage Titanium White zit dan Zinc White. Winsor & Newton Titanium White heeft deze menging al standaard in de tube Titanium White zitten.

Bij het maken van een portret echter, waar de overgang van kleur en waardes minder drastisch is, en alle mengingen zeer subtiel moeten zijn, raden wij een 50/50 mengsel aan van W&N Titanium White en W&N Zinc White. Dat geeft een wit dat zowel flexibel genoeg is om op doek mee te werken en de huidskleur mengsels niet zal overheersen.

Als je toch per sé met het giftige loodwit wilt werken is er altijd nog de Flake White op basis van loodcarbonaat, waar een beetje zinc aan is toegevoegd. Toch kan je ook nog prima met een alternatief werken: naast het vervangen van het gele onderdeel (bespreken we in de volgende tips), kan je ook eenvoudig de tonaliteit van het schilderij een graadje lager/donkerder uitvoeren. Hierdoor is de invloed van de koude tonaliteit van ons Zinc-Titanium mengsel minder overheersend. En je kan ook wat meer geel in je mengsels toevoegen om de illusie van lichtval duidelijk te maken.

In de volgende schildertip zullen we het Neutrale onderdeel van het Zorn Palet behandelen.

Als je zelf nog een vraag hebt, naar aanleiding van deze schildertip, of voor een hele nieuwe schildertip, laat het ons weten!

Veel schilderplezier gewenst!

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

FacebooktwitterFacebooktwitter