Schildertip 10 | Twee Tonen Basis

 

In de vorige schildertip hebben we de ‘onderschildering’ behandeld en deze maand gaan we de daarop volgende stappen zetten bij het maken van een schilderij. Als stijlfiguur kiezen we in dit geval voor Realisme.

Binnen het Realisme zijn grofweg twee stromingen, namelijk naturalisme en constructief idealisme. Die termen geven vooral aan waar de informatie voor het onderwerp vandaan komt en hoe we die toepassen. We bespreken ze even kort om een indruk te krijgen.

 

Naturalisme

Bij naturalisme vinden we alle informatie door te kijken naar de realiteit rondom ons. Hierbij is het zaak om alle kennis of vooroordelen die we over ons onderwerp hebben te laten vallen en louter te kijken. Het zo goed mogelijk ontleden van de natuur dus. Deze manier van werken bestaat al vrij lang, maar ging pas een overheersende rol spelen tijdens de bloei van het Impressionisme. Men ging ervan uit dat, zolang je het effect van licht correct kan weergeven op een canvas, er een meer realistisch resultaat ontstaat. Kijk maar eens naar deze werken van Monet en Bastien Lepage, als voorbeelden van zeer naturalistisch werk.

 

Constructief Idealisme

De tweede manier noemen we constructief idealisme. Hier gaan we ervan uit dat het juist onmogelijk is om de effecten van het licht en de natuur na te bootsen met een beperkt middel zoals verf of klei. Daarom gebruiken we duizenden kleine regeltjes om een eigen realiteit te creëren in onze gedachten. Een zeer goed voorbeeld daarvan is perspectief. Perspectief is een manier om diepte in een werk te suggereren zonder dat er werkelijk diepte is. Zoals veel kunstenaars in de geschiedenis kun je natuurlijk een combinatie gebruiken van deze twee manieren. Voor het Impressionisme werd er door schilders ongeveer 95% constructief idealisme toegepast en slechts 5% naturalisme. Vandaag de dag is dit juist omgekeerd. Denk bijvoorbeeld maar eens aan het Fotorealisme van Glennray Tutor of Chuck Close.

 

 

 

Wanneer je dus vooral verbeelding en kennis gebruikt om een kunstwerk te maken, kun je jouw werk dus eigenlijk tot het Constructief Idealisme rekenen. Maar als je vooral vertrouwt op de natuur, past jouw werk in de traditie van de Naturalisten.

In de vorige schildertip gaven we al aan dat je voor deze maand alvast een canvas kon prepareren met Raw Umber. Als je dat gedaan hebt kun je het doek er vast bijpakken. Pak ook vast het onderwerp erbij, een beeldschets, foto, model of een spiegel. Verder hebben we nodig: Een schone doek, een stuk houtskool en een kneedgum.

 

Twee Tonen Basis

We beginnen met het doek te verdelen in twee zones. Kijk goed naar de schets en deel het beeld in delen van het licht en delen van de schaduw. De donkere partijen vullen we nu met houtskool. Zorg ervoor dat de overgangen tussen de twee verschillende delen zeer duidelijk blijven en maak de schaduwzones zo egaal mogelijk met een stukje schoon papier.

 

MONALISA cutout

 

 

Let op, dit is niet een oefening in het slaafs kopiëren van de lijnen die aanwezig zijn. Als kunstenaar moet je zélf keuzes maken. In het voorbeeld hierboven kun je bijvoorbeeld de lichtvorm van het gezicht lager, meer naar links of naar rechts plaatsen, groter of kleiner maken. Je kunt er ook voor kiezen dat enkel de helft van het gezicht deel uitmaakt van de schaduwvorm, terwijl de rest in het licht staat.

De grondgedachte hierachter is dat je met slechts deze twee tonen (licht en schaduw) iets moet maken dat je esthetisch aangenaam vindt. Dat je zelfs in deze eerste fase van het schilderij iets gecreëerd hebt dat interessant is om naar te kijken. Aangezien onze geest dit abstracte stukje informatie als eerste opvangt, zelfs bij een volledig uitgewerkt schilderij met heel veel nuances. Deze eerste indruk van je kunstwerk is wat grotendeels bepaalt of de toeschouwer er meer aandacht aan wil geven of niet.

Pas als je volledig tevreden bent met deze oefening neem je een schone doek en sla je het canvas op zo’n manier af, zodat het overtollige houtskool naar beneden valt. Dit om ervoor te zorgen dat er weinig tot geen houtskool vermengt raakt met de latere verflagen. Het kleine beetje houtskool dat achterblijft op het canvas zou genoeg informatie moeten zijn om je idee verder uit te werken in de volgende fase met verf.

 

Probeer het zelf eens!

Indien er nog vragen zijn of suggesties voor een volgend onderwerp, mail ons gerust.

Veel schilderplezier!

 

 

FacebooktwitterFacebooktwitter